Psikoloğa İlk Kez Gitmek: İlk Görüşme Nasıl Geçer, Ne Konuşulur?
Yazan: Psikolog İrem Yıldırım · De'Sen Psikoloji (Üsküdar) bünyesinde · · 7 dk okuma
Bana yazan insanların çoğu ilk mesajı günlerce yazıp silmiş oluyor. Sonra gelen ilk cümle de neredeyse hep aynı: "Aslında ne anlatacağımı bilmiyorum." Bu yazıyı, o mesajı henüz göndermemiş olanlar için yazdım. Kapıdan içeri girmeden önce kafanızdaki soruların çoğunun cevabı burada; gerisini içeride konuşuruz.
Psikoloğa gitmem gerektiğini nasıl anlarım?
Kesin bir eşik yok ve "yeterince kötü" olmanız gerekmiyor. Ama şunlar tanıdık geliyorsa, artık tek başınıza taşımamanız için yeterli sebep var:
- Aynı düşünce ya da endişe haftalardır zihninizi meşgul ediyor; uykunuza, işinize, ilişkinize sızıyor.
- Yakınlarınıza anlatmaktan yoruldunuz ya da "takma kafana" duymaktan bıktınız.
- Aynı döngüyü tekrar yaşıyorsunuz: aynı kavga, aynı erteleme, aynı geri çekilme.
- Eskiden keyif aldığınız şeyler bir şey hissettirmiyor.
- Bedeniniz konuşuyor: çarpıntı, mide, nefes darlığı; doktor "bir şey yok" diyor.
Bunlardan biri bile sizi tarif ediyorsa, ilk görüşme için yeterli.
İlk görüşmede ne olur?
Bende sıra şöyle işliyor; başka uzmanlarda ayrıntılar değişir ama iskelet benzerdir:
- Kısa bir tanışma. Kim olduğumu, nasıl çalıştığımı, gizlilik çerçevesini bir iki cümleyle anlatırım. Siz de sormak istediğinizi sorarsınız.
- "Sizi buraya ne getirdi?" Nereden başlarsanız başlayın. Kronolojik anlatmak, "önemli" olanı seçmek zorunda değilsiniz. Karışık anlatmak da bir bilgidir; ben not alırım.
- Birkaç soru. Ne zamandır böyle, günlük hayatınızı nasıl etkiliyor, daha önce destek aldınız mı, şu an hayatınızda kimler var. Soru yağmuru değil; anlattığınızın üstüne kurulan sorular.
- Beklentiler. Buradan ne çıkmasını istersiniz? "Bilmiyorum" da geçerli bir cevap; çoğu zaman ilk birkaç görüşme zaten bunu netleştirmek için.
- Nasıl devam ederiz? Sıklık, süre, yüz yüze mi online mı, ne zaman "nerede olduğumuza" bakacağımız. Karar sizin; o an vermek zorunda da değilsiniz.
"Ne anlatacağımı bilmiyorum"
En sık duyduğum cümle bu ve hiçbir zaman sorun olmadı. İlk görüşmeye bir liste getirmeniz gerekmiyor. "Bir şeyler iyi gitmiyor ama adını koyamıyorum" demek, başlı başına bir başlangıçtır. Adını birlikte koyarız; işin bir kısmı zaten bu. Bazı danışanlarım ilk görüşmede yalnızca son bir haftayı anlattı; bazıları on yıl öncesinden başladı. İkisi de doğruydu.
Ağlarsam, sessiz kalırsam, konuyu dağıtırsam?
Ağlamak, susmak, konudan konuya atlamak, gülmek, "boş verin" demek: hepsi odanın içinde olağan şeyler. Bir psikoloğun görevi sizi yargılamak ya da düzeltmek değil, o anda ne olduğunu sizinle birlikte anlamaktır. Hazır olmadığınız hiçbir konuya girmek zorunda değilsiniz; "buna şimdi girmek istemiyorum" demek de görüşmenin bir parçasıdır.
Konuştuklarım bir yere kaydedilir mi, sicile işler mi?
Hayır. Özel görüşmelerde konuştuklarınız mesleki gizlilik ve KVKK kapsamındadır; işvereniniz, okulunuz, aileniz ya da herhangi bir kurumla paylaşılmaz. Psikoloğa gitmenin "sicile işlemesi" diye bir şey yoktur. Tek istisna, sizin ya da bir başkasının hayatının ciddi tehlikede olduğu durumlardır; bu sınırı ilk görüşmede açıkça konuşuruz. Devlet hastanesinde psikiyatri muayenesi ise kişisel sağlık kaydınızın parçasıdır ve yalnızca sizin erişebildiğiniz e-Nabız hesabınızda görünür.
Psikoloğa mı, psikiyatriste mi gitmeliyim?
Psikiyatrist tıp doktorudur; tanı koyar, gerektiğinde ilaç düzenler. Psikolog ilaç yazmaz; konuşarak, düşünce ve duygu örüntülerinizi birlikte anlayarak çalışır. İkisi rakip değildir, çoğu zaman birlikte yürür. Şu durumlarda önce psikiyatriste gitmenizi isterim: uyku ve iştah ciddi biçimde bozulduysa, günlük işlevleriniz durma noktasına geldiyse, kendinize zarar verme düşünceniz varsa ya da bir yakınınız sizde ani ve belirgin bir değişim fark ediyorsa. Görüşmelerde böyle bir ihtiyaç görürsem bunu açıkça söyler ve yönlendiririm; sonra birlikte de devam edebiliriz.
Kaç görüşme sürer, işe yarıyor mu?
Baştan bir sayı söylemek dürüst olmaz; konuya, hedefinize ve temponuza göre değişir. Bazı insanlar birkaç görüşmede aradığı netliği bulur, bazıları daha uzun bir yol yürür. Bende görüşmeler 50 dakika, genellikle haftada bir; belirli aralıklarla "nerede olduğumuza" birlikte bakarız. İşe yarayıp yaramadığının en iyi ölçüsü, kendinizde fark ettiğiniz küçük değişimlerdir: daha az kendinizi suçlamak, bir tartışmada bir kez durup nefes almak, "hayır" diyebilmek.
Yüz yüze mi, online mı başlamalı?
İkisi de aynı çerçevede ilerler; içerik, süre ve gizlilik açısından fark yoktur. Üsküdar'a ulaşımınız kolaysa yüz yüze; yoğun tempodaysanız, şehir dışındaysanız ya da ilk adımı evden atmak daha güvenli geliyorsa online başlayın. Ayrıntı: online psikolojik danışmanlık nasıl işler. Ücretsiz kamu seçeneklerini de merak ediyorsanız Üsküdar rehberinde yazdım.
İlk görüşmeden önce yapabileceğiniz üç küçük şey
- Hiçbir şey hazırlamayın. Gerçekten. Hazırlanmış bir anlatı, çoğu zaman asıl meseleyi örter.
- Sonrasına 20 dakika boşluk bırakın. İlk görüşmeden çıkınca hemen toplantıya koşmak yerine biraz yürüyün.
- "Olmadı" deme hakkınızı hatırlayın. Uyum hissi sürecin en belirleyici parçasıdır. Bana uymadıysanız bunu söylemeniz beni kırmaz; doğru uzmana yönlendiririm.
Sıkça sorulan sorular
İlk görüşme ne kadar sürer?
Bende önce 15 dakikalık ücretsiz bir tanışma görüşmesi var; sorularınızı sorar, ücret ve saati netleştiririz. İlk gerçek görüşme 50 dakikadır.
Ergenim / çocuğum için de gelebilir miyim?
Ergenlerle ebeveyn bilgisi ve onayıyla çalışıyorum; ilk adım ebeveynle kısa bir tanışmadır. Çocuklar için sizi çocuk alanında çalışan bir uzmana yönlendiririm.
Randevuyu nasıl alırım?
WhatsApp (0555 574 63 88), iletişim formu veya Instagram üzerinden yazabilirsiniz; uygun saati birlikte belirleriz. Ne yazacağınızı bilmiyorsanız "merhaba" yeter.
Devlet hastanesinde psikoloğa nasıl gidilir?
Devlet hastanelerinde psikolog görüşmesi çoğunlukla psikiyatri polikliniği üzerinden yönlendirmeyle olur; randevu için MHRS 182. Ücretsiz ve doğrudan psikolog görüşmesi için İBB Psikolojik Danışmanlık Merkezleri (Alo 153) ve belediyelerin merkezleri var; ayrıntı rehberde.
15 dakikalık ücretsiz tanışma Hizmetlerim
Okumaya devam: Değersizlik hissi · Erteleme · Mükemmeliyetçilik · İlişkide değersizleştirilme · Tükenmişlik · Üsküdar'da psikolog rehberi · Online danışmanlık · Kaygı nedir? · Kaygı neden geçmiyor? · Kendine şefkat · Özgüven · İlişkide iletişim